Στον κόσμο των Social Media γεννιέσαι με την εγγραφή σου. Υπάρχεις στον βαθμό που επιλέγεις να εκτεθείς και οι αναρτήσεις αποτελούν την ταυτότητά σου. Αποκτάς φίλους, ακόλουθους, κοινό που σε παρακολουθεί, σε καλημερίζει, σου εύχεται στα γενέθλια και στη γιορτή σου, συχνά πριν και από τους δικούς σου ανθρώπους.

Ανεβάζεις φωτογραφίες από ό,τι νομίζεις πως έχει προστιθέμενη αξία για την περσόνα σου: Ταξίδια, εστιατόρια, το κοκτέιλ από το μπαράκι, το «ψαγμένο» σου βιβλίο, την αστακομακαρονάδα, τη συναυλία ή απλώς τον ελληνικό με το μπρίκι στη χόβολη. Κάθε σου ανάρτηση βόμβα μεγατόνων στα δικά σου μάτια, που με αγωνία περιμένεις να μετρήσεις τα αποτελέσματα σε likes και σχόλια. Γι’ αυτό και δεν ησυχάζεις σχεδόν ποτέ. Το μυαλό σου συνέχεια εκεί. Να μετρήσεις και να μετρηθείς. Πώς αντέδρασαν, πόσο εντυπωσιάστηκαν, τι σχολίασαν, τι κατάλαβαν, εάν κέρδισες κι άλλους επαίνους-πόντους. Στο σπίτι, στη δουλειά, στο αυτοκίνητο, στον  δρόμο, στον καφέ, στην μπάλα, στο κομμωτήριο, παντού η σκέψη τι ανάρτησες και τι αναρτήθηκε. Κοινοποιήσεις, reels, stories, όλα γεμάτα εικόνες, πληροφορίες κι απόψεις. Και το σκρολάρισμα να παίρνει τη θέση της εικονικής αναπνοής…

Στον κόσμο των Social Media είσαι παντοδύναμος. Ο αλγόριθμος είναι ο καλύτερος φίλος σου. Φροντίζει πολύ εμπνευσμένα να επεκτείνει τον κύκλο σου έτσι ώστε να αποκτά κάποια ομοιογένεια. Και κάπως έτσι ζεις σε μία εικονική μακαριότητα πλήρους αποδοχής και αναγνώρισης.

Υπάρχουν όμως και τα απρόοπτα. Κάποιος φίλος φίλου θα βρεθεί στο άσχετο στη λίστα και των δικών σου φίλων. Δεν τον ξέρεις, δε σε ξέρει, αλλά είναι εξαιρετικά πρόθυμος να σε διαβάσει, να δει τις φωτογραφίες σου κλπ. Το ίδιο και ο εντελώς περαστικός που απλώς θα τύχει να δει την ανάρτησή σου. Και τότε τα πράγματα αλλάζουν, καθώς εμφανίζεται η σκοτεινή πλευρά του διαδικτύου, η βασισμένη στην παντοδυναμία του πληκτρολογίου και της ανωνυμίας.

Τι κι αν φαίνεται ποιος είσαι αν δεν σε ξέρω. Ανώνυμος παραμένεις για μένα κι αυτό είναι το ισχυρό όπλο σου με το οποίο πυροβολείς αδιακρίτως σκοτώνοντας ό,τι βρίσκεται στο διάβα σου. Είσαι αυτός που θα μου μιλήσει στον ενικό, όχι της οικειότητας αλλά, της απαξίωσης. Αυτός που θα σχολιάσει με τον πιο αγοραίο τρόπο τη φωτογραφία με τα παραπάνω κιλά ή την κυτταρίτιδα. Την κοιλιά ή τη φαλάκρα. Αυτός που θα σπεύσει να διαφωνήσει με τα γραφόμενά μου πριν ακόμη τα διαβάσει. Και το πρόβλημα δεν είναι η διαφωνία αλλά, όπως και με τις φωτογραφίες, η αγένεια. Αυτή που σοφά φρόντισαν οι υπεύθυνοι να μην πυροδοτούν, αποκλείοντας την επιλογή του dislike στα post.  

Η ευγένεια δεν είναι θέμα επιλογής ούτε περιβάλλοντος. Είναι ζήτημα αγωγής και πολιτισμού. Ούτε διαμορφώνεται ανάλογα με τα κέφια μας. Είτε τη διαθέτεις είτε όχι. Μπορείς να συμφωνήσεις, μπορείς να διαφωνήσεις, μπορείς να εκδηλώσεις τον θαυμασμό σου, δεν μπορείς όμως να προσβάλεις. Δεν είναι αποδεκτό από κανέναν νοήμονα άνθρωπο να συμπεριφέρεσαι με τρόπο που στην κανονική ζωή δε θα τολμούσες… Καλώς ή κακώς, τα Social Media δεν είναι η διαδικτυακή αποχέτευση στην οποία επιτρέπεται να πετάς τα απόβλητά σου. Δεν είναι οχετός, παρόλο που σε διευκολύνει αφού έτσι βρίσκεις διέξοδο στα ψυχολογικά σου προβλήματα.

Όχι, δεν είναι φυσιολογικό να βρίζεις, να ειρωνεύεσαι, να αισχρολογείς. Όταν κάτι μας βρίσκει αντίθετους, διατυπώνουμε τη διαφωνία μας με επιχειρήματα. Όχι στα πλαίσια κανενός καθωσπρεπισμού, αλλά στα πλαίσια της κοινωνίας. Κι αν δεν τα διαθέτουμε κι αν απλώς επιθυμούμε την αντιλογία, μόλις το πράγμα δείχνει να ξεφεύγει κάνουμε πίσω και προχωράμε παρακάτω το σκρολάρισμα. Όπως στην πραγματική ζωή.      

Κανείς που δεν σε γνωρίζει πραγματικά δεν μπορεί να ξέρει τι από σένα είναι αλήθεια και τι όχι. Ούτε κι εσύ για όσους δε βρίσκονται στον κύκλο των πραγματικών γνωριμιών σου. Και δεν έχει καμία σημασία. Σε λίγο καιρό μπορεί να είναι κάποιος ΑΙ χρήστης. Αυτό που έχει σημασία είναι να θυμόμαστε πως και τα Social Media είναι μέρος της κοινωνίας και υπόκεινται στους ίδιους κανόνες ευπρέπειας και πολιτισμού. Όσο δεν υπάρχει λογοκρισία (και καλώς δεν υπάρχει), ο καθένας γράφει ό,τι θέλει και κρίνεται για αυτά. Όσα εμπίπτουν σε παραβάσεις νόμων, υπάρχουν διαδικασίες που τα αντιμετωπίζουν. Για όλα τα υπόλοιπα οι δρόμοι είναι τρεις και απλοί: Αποδοχή, απόρριψη με ευπρέπεια και (ιδεατά) με επιχειρήματα που στέκονται στη λογική, ή προσπέρασμα.

Ευτυχώς μόλις το βλέμμα σου κοιτάξει λίγο παρακάτω, έχεις ξεχάσει ήδη αυτό που μόλις είδες λίγο παραπάνω…